ALBANESI SCONOSCIUTI

Una mostra in cui la fotografia diventa equazione, e i volti delle persone sono le incognite

di un sistema lineare di relazioni che non ammette un’unica soluzione.

L’autore, fotografo e scrittore, ci conduce in un universo in bianco e nero dove i personaggi non parlano, ma ci osservano come incognite silenziose all’interno di un sistema di equazioni lineari.

Non offre risposte, apre invece la via all’interpretazione. Nel silenzio delle immagini, le sue frasi brevi risuonano come formule semplici che racchiudono mondi complessi.

Nella fotografia d’apertura compaiono due figure: Lui appare stabile, solido; Lei invece sospesa in un’incertezza visibile. Il suo corpo leggermente inclinato suggerisce un’oscillazione tra l’avvicinarsi e l’allontanarsi, tra la presenza e la fuga.

Qual è l’equazione (la relazione) che li lega? È una sola?

Ognuno di loro può essere visto come un punto di accumulazione: lui, dove i pensieri arrivano e si calmano; lei, dove le tensioni si concentrano e poi si disperdono. Sono separati da un vuoto che non è assenza, ma un intervallo aperto in cui la relazione non è ancora stata definita.

In tutta la mostra, l’autore presenta una moltitudine di ritratti: numerose variabili, ma senza mostrare le equazioni che le collegano. Le relazioni tra loro sono invisibili, percettibili solo dallo sguardo attento.

La mostra si configura così come un sistema in cui il numero delle equazioni è maggiore di quello delle incognite: ogni relazione è possibile, ma nessuna soluzione è unica. Un sistema indeterminato, dove non esiste una sola soluzione per ciascun volto, ma infinite modalità per comprenderli. 

Come in ogni sistema di questo tipo, la varietà delle relazioni rivela gradualmente l’essenza delle persone — trasformando lo spettatore in un risolutore silenzioso che cerca l’equilibrio tra ciò che vede e ciò che sente.

In questo senso, la mostra è un invito a leggere ciò che non è scritto. Quando il numero delle relazioni percepite da ogni visitatore si uguaglierà al numero dei ritratti, il sistema potrà forse ammettere una soluzione definita.

Ma anche in quel momento, la magia consisterà nel fatto che ogni visitatore arriverà a una soluzione diversa.

 SHQIPTARË TË PANJOHUR

Një ekspozitë ku fotografia është ekuacion, dhe fytyrat e njerëzve janë të panjohurat e tij në një sistem linear relacionesh që nuk ka vetëm një zgjidhje.                                                                                Autori, fotograf dhe shkrimtar, na sjell një univers bardh e zi ku personazhet nuk na flasin, por na vështrojnë si te panjohurat në një sistem linear ekuacionesh.

Ai nuk ofron zgjidhje, por i hap rrugë interpretimit. Në heshtjen e imazheve, fjalitë e tij të shkurtra tingëllojnë si formula të thjeshta që fshehin botëra të tëra brenda.

Në fotografinë e hapjes, dy figura : Ai duket i qëndrueshëm, i fortë, ndërsa ajo sikur qëndron pezull në një pasiguri të dukshme. Qëndrimi i përkulur i saj lë të kuptohet një lëkundje midis afrimit dhe largimit, midis pranisë dhe ikjes.

Kush është ekuacioni (relacioni) që i lidh? Ështe nje i vetem? Secili prej tyre mund të shihet si një pikë akumulimi: Ai, ku mbërrijnë dhe qetësohen mendimet. Ajo, ku grumbullohen e pastaj shpërndahen tensionet. Të ndarë nga një boshllëk që nuk është i zbrazët, por një interval i hapur ku marrëdhënia nuk është ende përkufizuar. 

Në të gjithë ekspozitën, autori paraqet një mori portretesh: ndryshore të shumta, por pa treguar për to ekuacionet. Marrëdhëniet që i lidhin janë të padukshme, ato perceptohen.

Ekspozita është kështu një sistem me më shumë ekuacione se sa ndryshore,

ku çdo relacion është i mundshëm, por asnjë zgjidhje nuk është e vetme. Ky është një sistem i papërcaktuar: nuk ka një zgjidhje të vetme për këto portrete, por pafundësi mënyrash për t’i kuptuar.

Si në çdo sistem të tillë, larmia e relacioneve shfaq ngadalë thelbin e personave,

duke e shndërruar shikuesin në një zgjidhës të heshtur që kërkon ekuilibrin mes asaj që sheh dhe asaj që ndjen.

Në këtë kuptim, ekspozita është një ftesë për të lexuar atë që nuk është shkruar,

Kur numri i relacioneve të lexuara nga secili vizitor, të barazohet me numrin e portreteve,

sistemi do të mund të ketë një zgjidhje të përcaktuar.

Por edhe atëherë, magjia qëndron në faktin se çdo vizitor do të arrijë një zgjidhje të ndryshme.